راهنمای نگارش پروپوزال

برای نوشتن یک طرح (پروپوزال)، معمولاً فرم­های تهیه شده مختص هر دانشگاهی وجود دارد که دانشجو باید آن را تکمیل نماید. پروپوزال بایستی زیر نظر استاد راهنما و مشاور تدوین شود. با توجه به این که فرم­های پروپوزال در ساختار کلی اشتراکات زیادی دارند و فقط در جزئیات تفاوت­هایی دارند، مهمترین قسمت­های پروپوزال در رشته­های مختلف تحصیلی که یکسان هستند، ارائه می­گردد. از نظر اصول علمی و پژوهشی، زمانی پروپوزال پیشنهادی از مطلوبیت مناسبی برخوردار خواهد بود که محورهای زیر در فرآیند تکمیل آن بطور کامل رعایت شده باشد.

  1. موضوع پروپزال:
  • موضوع پروپوزال با تخصص و تحصیلات پژوهشگر ارتباط داشته باشد.
  • موضوع به مشکل یا مشکلاتی بپردازد که از اولویت بالایی برخوردار باشد.
  • موضوع غیر تکراری، نو و بدیع باشد.
  • منابع لازم از قبیل اطلاعات، مواد و وسایل، تجهیزات، بودجه و غیره برای انجام پژوهش فراهم باشد.
  • پژوهش در زمان مطرح شده قابل انجام و نتایج حاصل از انجام پژوهش قابل توجه باشد.
  • نکات اخلاقی و حرفه­ای در پژوهش رعایت شده باشد.
  1. عنوان پروپوزال:
  • از نظر آیین نگارش فارسی و انگلیسی بدون مشکل باشد.
  • عنوان، مشخص کننده مفهوم کلی محتوای پژوهش باشد
  • عنوان واضح و روشن و در حد امکان مختصر باشد.
  • در عنوان از کلمات اختصاری مبهم و کلمات اختصاری انگلیسی استفاده نشود.
  • در صورت لزوم، زمان و مکان انجام پژوهش ذکر شده باشد.
  • عنوان به سوالات چه چیز، چه کسانی، کجا، چگونه، کی، پاسخ گفته باشد.
  • عنوان هم زمان به دو زبان فارسی و انگلیسی نوشته شده باشد
  1. بیان مساله و اهمیت پژوهش:
  • مساله یا مشکل اصلی به روشنی تعریف شده باشد.
  • آثار و پیامدهای حاصل از تداوم مشکل تشریح شده باشد.
  • چگونگی کمک انجام پژوهش به حل مشکل و مسئله بیان شود.
  • به ضرورت انجام پژوهش و تاثیر آن در بهبود و ارتقای امور اشاره شده باشد.
  • در بیان مساله، اطلاعات از کل به جز و از عمومی به اختصاصی براساس یک نظم منطقی تدوین گردد.
  • بیان مساله، مستند به اطلاعات مناسب، مربوط، جدید و معتبر باشد.
  • دلایل انجام پژوهش به طور کامل تشریح شود.
  • در بیان مساله پیوستگی مطالب رعایت شود.
  • به پژوهش های انجام شده در زمینه مورد نظر در داخل و خارج از کشور اشاره گردد.
  • وجه تمایز این پژوهش با سایر پژوهش ها بیان شود.
  • در آخرین بخش از بیان مساله، هدف پژوهش مطرح شود.
  1. اهداف پژوهش/ فرضیه پژوهش/ سوالات پژوهش:
  • هدف آرمانی، کلی و اختصاصی یا ویژه، به روشنی بیان شود.
  • هدف کلی پژوهش بر عنوان پژوهش منطبق باشد و بیانگر نتیجه نهایی پژوهش باشد.
  • هدف کلی براساس یک روال گام به گام به چند هدف ویژه (فرعی) تقسیم شود.
  • اهداف در عمل قابل اندازه گیری باشند.
  • فرضیه ­های پژوهش به صورت یک گزاره جهت دار بیان شوند.
  • فرضیه های پژوهش به صورت روشن، بدون ابهام و به صورت یک جمله خبری بیان شده باشند.
  • سوالات پژوهش منطبق بر اهداف اختصاصی باشند.
  • سوالات پژوهش رابطه بین دو یا چند متغیر را مطرح ساخته باشند.
  • به ازای هر هدف اختصاصی، یک سوال پژوهشی مطرح شده باشد.
  1. تعریف واژه ها، متغیرهای مورد سنجش و نحوه اندازه گیری آنها
  • متغیرهای پژوهش از نظر نظری و عملیاتی تعریف شوند.
  • در تعریف نظری به مستندات علمی معتبر اشاره شود.
  • تعریف عملیاتی واژه ها، سنجش عملیاتی واژه (متغیر) به طور دقیق بیان شود
  • متغیرها به شیوه­ای عملی و قابل سنجش بیان شده باشند.
  • تناسب نوع متغیر و مقیاس سنجش آنها رعایت شده باشد.
  • نوع متغیرهای پژوهش، مشخص شده باشد.
  1. نوع پژوهش
  • نوع پژوهش براساس هدف پژوهش مشخص شود.
  • نوع پژوهش بر مبنای فرآیند اجرای پژوهش تصریح شود.
  • نوع پژوهش بر مبنای زمان اجرای پژوهش و براساس نتایج پژوهش تعیین شود.
  • امکان دسترسی به داده های مناسب با توجه به نوع پژوهش وجود داشته باشد.
  1. روش پژوهش
  • روش انجام پژوهش به طور کامل، مرحله به مرحله و به روشنی توصیف شده باشد.
  • افعال فعالیت ها به زمان آینده بیان شوندو روش پژوهش با نوع پژوهش انطباق داشته باشد.
  1. جامعه پژوهش
  • جامعه پژوهش به دقت مشخص شده باشد.
  • ملاک انتخاب نمونه به دقت معین شده باشد.
  • جامعه برخوردار از ملاک­های انتخاب باشد.
  1. نمونه پژوهش
  • روش نمونه گیری مشخص شود.
  • روش محاسبه حجم نمونه بیان شود.
  • چگونگی انتخاب نمونه به دقت توضیح داده شود.
  • حجم نمونه انتخاب شده، معرف کل جامعه پژوهش باشد.
  1. محیط پژوهش
  • محیط پژوهش مشخص شود.
  • حدود محیط پژوهش کاملاً روشن شود.
  1. ابزار گردآوری و روش تجزیه و تحلیل داده ها
  • ابزار گردآوری داده ها به طور کامل توصیف شود.
  • ابزار مطرح شده، مناسب ترین ابزار برای گردآوری داده باشد و با نوع پژوهش همخوانی داشته باشد.
  • نحوه بررسی روایی و پایایی ابزار تشریح گردد.
  • مراحل و جزئیات گردآوری داده ها، کاملاً توضیح داده شود.
  • روش تجزیه و تحلیل داده ها در پژوهش مشخص شود.
  • به آزمون های آماری و نوع نرم افزارهای مورد نیاز اشاره شود.
  • آزمون های آماری مورد اشاره با نوع پژوهش تناسب داشته باشد.

  1. مروری بر پیشینه پژوهش
  • مقالات مطرح شده رابطه مستقیمی با موضوع و یا عنوان پژوهش داشته باشد.
  • مقالات براساس تاریخ انتشار و از جدید به قدیم مرتب شده باشند.
  • مقالات براساس محل انجام پژوهش در داخل یا خارج از کشور تفکیک شده باشند.
  • ژورنال های (مجلات) مورد استفاده دارای رتبه علمی و معتبر باشند.
  • ترجیحاً از تاریخ انتشار مقالات حداکثر 5 سال سپری شده باشد.
  • رفرنس مقالات استناد شده در بخش منابع انتهایی ذکر شود.
  1. محدودیت های پژوهش
  • محدودیت های احتمالی در انجام پژوهش و روش حل آنها تشریح شود.
  • با وجود محدودیت های مطرح شده، امکان انجام پژوهش میسر باشد.
  1. پیش بینی زمان لازم برای انجام پژوهش
  • زمان پیش بینی شده با نوع پژوهش تناسب داشته باشد و چارت مراحل انجام پژوهش ترسیم شود.
  • زمان اختصاص داده شده به هر مرحله، با میزان فعالیت مورد نیاز آن مرحله تناسب داشته باشد.
  • حدود تاریخ دفاع و یا تحویل گزارش نهایی در مراحل پژوهش پیش بینی شود.
  1. منابع گزارش نهایی
  • کلیه منابع و ماخذی که در پژوهش مورد استفاده قرار گرفته، در انتهای گزارش فهرست شود.
  • شیوه معتبری برای بیان منابع پژوهش مورد استفاده قرار گرفته باشد.
  • در کل گزارش، وحدت رویه در ارائه منبع وجود باشد و تعداد منابع کافی باشد.
  • ترجیحاً کمتر از 5 سال از تاریخ انتشار منابع مورد استفاده، سپری شده باشد.
  • در پژوهش، هم از منابع فارسی و هم انگلیسی استفاده شود و منابع مورد استفاده از تنوع مناسبی برخوردار باشد.
  1. رعایت اصول نگارش
  • افعال مورد استفاده در پروپوزال به صورت زمان آینده بیان شوند.
  • در نگارش از جملات کوتاه و حداکثر 5/2 سطر استفاده شود
  • پاراگراف ها کوتاه و حداکثر 10 سطر باشند.
  • شکل کامل هر گونه اختصارات زبان انگلیسی که برای اولین بار در متن ظاهر شده در زیرنویس درج گردد.
  • پانویس های انگلیسی در متن با اعداد فارسی ارجاع شود.
  • پانویس های انگلیسی از چپ به راست و فارسی از راست به چپ به ترتیب شماره ارجاع مرتب شود.
  • از فونت های (قلم) مناسب و در اندازه های (سایز) مناسب استفاده شود.
  • از آوردن القاب از قبیل دکتر، مهندس، خانم، آقا، سرهنگ و … خودداری شود.
  • مطالب براساس یک نظم منطقی (شماره یا حروف الفبا) کدگذاری شود.
  • اشتباه املایی و انشایی وجود نداشته باش.
  • ارقام و اعداد در متن فارسی با قلم فارسی و در متن انگلیسی با قلم انگلیسی نوشته شود.
  1. مشخصات ابزار گردآوری داده ها (پرسش نامه):
  • پرسشنامه داری مقدمه­ای باشد که در ابتدای آن هدف از انجام پژوهش درج شود.
  • رعایت محرمانگی در مقدمه مورد تاکید قرار گرفته شود.
  • پرسشنامه دارای انسجام و نظم مطلوب باشد.
  • در هر پرسش، تنها یک مفهوم مورد سوال قرار گرفته باشد.
  • پرسش­ها روشن و واضح طراحی شوند.
  • پرسش­ها با سطح تحصیلی و توان پاسخگو متناسب باشند.
  • از طرح پرسش­هایی که بر انگیزه پاسخگو به طور مستقیم و غیرمستقیم تاثیر منفی می­گذارند، پرهیز شود.
  • از القا کردن جهت و پاسخ، در طراحی پرسش­ها خودداری شود.
  • تعداد سوالات با توجه به میزان وقت پاسخگوها، تنظیم شود.
  • مقیاس­های استفاده شده در پرسشنامه، با مقیاس­های سنجش مطرح شده برای متغیرها متناسب باشد.
  • نحوه تکمیل پرسشنامه به میزان کافی شفاف و روشن باشد.

.

درج دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اجرا شده توسط: همیار وردپرس